Stats

Σάββατο, 12 Νοεμβρίου 2016

Πανελλαδικές: 40 χρόνια «φαγούρα»

Τρεις προτεραιότητες έθεσε ο νέος υπουργός Παιδείας Κωνσταντίνος Γαβρόγλου κατά την τελετή παράδοσης - παραλαβής τη Δευτέρα. Πρώτον, ένα τριετές σχέδιο για την Παιδεία με αυστηρά χρονοδιαγράμματα, δεύτερον, τη μεταρρύθμιση που αφορά τις δύο τελευταίες τάξεις του Λυκείου, τις πανελλήνιες εξετάσεις και το σύστημα εισαγωγής στα Πανεπιστήμια και, τρίτον, τη συγκρότηση ενιαίου χώρου εκπαίδευσης και έρευνας.

Λίγο αργότερα, μιλώντας στον ρ/σ «Στο Κόκκινο», τόνισε ότι «ελπίζω να καταργηθούν οι Πανελλήνιες και το σχολείο να αρχίσει να παίζει ουσιαστικό ρόλο. Στόχος είναι τα παιδιά που θα μπουν στην A' Λυκείου τον Σεπτέμβριο του 2017 να γνωρίζουν με ποιο σύστημα θα μπουν στις σχολές».
Για το θέμα του συστήματος εισαγωγής στα Πανεπιστήμια, στόχος είναι να συζητηθεί στη Βουλή, λαμβάνοντας υπόψη τα μέχρι τώρα πορίσματα και δεδομένα, τα οποία συγκλίνουν στο πώς θα τελειώνουν οι εξετάσεις με το Λύκειο, αποκλίνουν όμως ως προς το ποιος θα έχει την ευθύνη εισαγωγής των μαθητών στα Πανεπιστήμια και τα ΤΕΙ.
Υπενθυμίζεται ότι το πόρισμα της Επιτροπής Μορφωτικών Υποθέσεων, γνωστό ως «πόρισμα Γαβρόγλου», έκανε λόγο για αναβάθμιση του ρόλου του Λυκείου και αποδέσμευσή του από την εισαγωγή στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση.
Οπως υπογράμμισε ο κ. Γαβρόγλου, «υπάρχει το μείζον θέμα για το τριετές σχέδιο στην εκπαίδευση, το οποίο επεξεργάστηκε η προηγούμενη ηγεσία του υπουργείου και πρέπει να ολοκληρώσουμε εμείς.
»Είναι σημαντικό αυτό το τρίγωνο που αποτελείται από τις δύο τελευταίες τάξεις του Λυκείου, τις πανελλαδικές εξετάσεις και τα πρώτα έτη των Πανεπιστημίων».

Ταξικοί φραγμοί, αμάθεια, φροντιστήρια

Τα συστήματα πρόσβασης από το 1980 και μετά
Πριν από περίπου 40 χρόνια, τον Νοέμβριο του 1978, ο τότε υφυπουργός Παιδείας Βασίλης Κοντογιαννόπουλος ανήγγειλε «εν μέσω πανηγυρισμών» τον νέο τρόπο εισαγωγής στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση, σύμφωνα με τον οποίο οι μαθητές θα έδιναν εξετάσεις στις δύο τελευταίες τάξεις του Λυκείου και τα αποτελέσματά τους θα χρησίμευαν όχι μόνο για τη σχολική αξιολόγηση του μαθητή (προαγωγή-απόλυση) αλλά και ως κριτήρια για την εισαγωγή στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση.
Την ίδια εποχή, η εφημερίδα «Καθημερινή» κυκλοφορεί με πρωτοσέλιδο τίτλο (9/11/1978) «Χωρίς εξετάσεις από το 1980 η εισαγωγή στα πανεπιστήμια»!
Παράλληλα, ο Βασίλης Κοντογιαννόπουλος διαβεβαιώνει την κοινή γνώμη ότι «η εισαγωγή στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση δεν θα εξαρτάται στο εξής από παράγοντες όπως τα φροντιστήρια και η τύχη, που ελάχιστη σχέση έχουν με την εκπαιδευτική και μαθησιακή διαδικασία».
Η βασική «καινοτομία» των Πανελληνίων Εξετάσεων, δηλαδή η διπλή εξεταστική δοκιμασία (Βʹ και Γʹ Λυκείου), όξυνε τις εκπαιδευτικές ανισότητες και... καθιέρωσε, πραγματικά, την ταχύτατη εξάπλωση των φροντιστηρίων, αφού μετέτρεψε τη λυκειακή βαθμίδα σε εξεταστικό κέντρο.
Αποτέλεσμα; Τα περίπου 500 φροντιστήρια που υπήρχαν στα τέλη της δεκαετίας του 1970 (1977) το 1982 έχουν γίνει περίπου 1.000 που λειτουργούν στην Αθήνα και σε όλες τις πρωτεύουσες νομών.
Παράλληλα, η βασική «καινοτομία» των Πανελλήνιων Εξετάσεων όχι μόνο δεν έφερε την πολυθρύλητη και πολυδιαφημιζόμενη ελεύθερη εισαγωγή στα Πανεπιστήμια, αντίθετα, μείωσε τον αριθμό των υποψηφίων και αυτό οφείλεται στη διπλή εξέταση Β΄ και Γʹ Λυκείου και στο γεγονός ότι οι υποψήφιοι πλέον είναι μόνο οι απόφοιτοι της Γʹ τάξης του Λυκείου του ίδιου ακαδημαϊκού έτους.
Την ίδια στιγμή, βεβαίως, ως φυσική συνέπεια αυξάνεται η φοιτητική μετανάστευση (+20% ανάμεσα στο 1979 και το 1983).

Αλλαγές επί αλλαγών

Τα τελευταία 35-40 χρόνια έχουμε τέσσερις βασικές αλλαγές στο σύστημα πρόσβασης στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση. Την περίοδο 1980-1983 (πανελλήνιες εξετάσεις), την περίοδο 1984-1998 (γενικές εξετάσεις), την περίοδο 1999-2004 (πανελλαδικές εξετάσεις Ενιαίου Λυκείου) και την περίοδο 2005-2015 (πανελλαδικές εξετάσεις Γενικού Λυκείου).
Από το 2016 έχουμε την καθιέρωση ενός «μεταβατικού θεσμικού πλαισίου για το σύστημα εισαγωγής στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση», μια παραλλαγή του προηγούμενου συστήματος με περισσότερα Επιστημονικά Πεδία και λιγότερα μαθήματα (4-5 αντί 6-7).
Δεν υπάρχει εξεταστικό σύστημα τα τελευταία τριάντα χρόνια που να μην περιλάμβανε στην εισηγητική του έκθεση ως στόχους και ως δικαιολογητικό λόγο της θέσπισής του: ● τον περιορισμό της παραπαιδείας ● την αντικειμενική και αξιοκρατική επιλογή των μαθητών ● την ισότητα ευκαιριών ● το άνοιγμα των Πανεπιστημίων ● την ελεύθερη πρόσβαση ● το τέλος του «ασφυκτικού εναγκαλισμού» του Λυκείου από τις απαιτήσεις των εξετάσεων για το Πανεπιστήμιο ● τη φραστική καταδίκη της έμφασης στην απομνημόνευση.

Τα μεταρρυθμιστικά... ξόρκια

Μια στοιχειώδης αναδρομή-εξέταση των ιστορικά διαμορφωμένων εξεταστικών συστημάτων στη χώρα μας από τη δεκαετία του 1970 έως τις μέρες μας φανερώνει ότι οι εξετάσεις για την Τριτοβάθμια Εκπαίδευση, με όποια μορφή κι αν έγιναν, είχαν ένα κοινό βασικό χαρακτηριστικό στον νομιμοποιητικό τους λόγο: «τον περιορισμό της παραπαιδείας».
Με λίγα λόγια, δεν υπάρχει «μεταρρύθμιση» στον τρόπο μετάβασης στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση που να μην υπονοεί το τέλος των φροντιστηρίων και των οικογενειακών εξόδων.
Ολοι οι ισχυρισμοί αποδείχθηκαν ολωσδιόλου αβάσιμοι. Ουσιαστικά έμεινε άθικτος ο εξεταστικοκεντρικός προσανατολισμός του Λυκείου και οι εξετάσεις στην Γʹ Λυκείου μετατράπηκαν σε κορυφαία πράξη της εκπαιδευτικής διαδικασίας, με αποτέλεσμα όλα μέσα στο Λύκειο, από την Αʹ τάξη μέχρι την Γʹ, να κινούνται γύρω από αυτές.
Είναι φανερό ότι οι εξετάσεις του Λυκείου παραμένουν και μαζί τους και τα παρεπόμενά τους: η εκπαίδευση της αμάθειας, τα φροντιστήρια και η οικονομική εξουθένωση των πιο αδύναμων νοικοκυριών.
Παράλληλα, εφόσον στόχος δεν είναι να μάθει ο μαθητής αλλά να ξεπεράσει τους άλλους, ούτε ο ελεύθερος χρόνος του αυξάνεται ούτε το φροντιστήριο ελαττώνεται. Κάνει μικρότερη προετοιμασία για τους Ολυμπιακούς Αγώνες ο δεκαθλητής από τον δρομέα των 100 μέτρων;

Προσφυγές για τα θρησκευτικά

Από το Συμβούλιο της Επικρατείας θα κριθεί η συνταγματικότητα και νομιμότητα ή μη των επίμαχων αποφάσεων του τέως υπουργού Παιδείας Ν. Φίλη, με τις οποίες επέρχεται αλλαγή στον χαρακτήρα και τον τρόπο διδασκαλίας του μαθήματος των θρησκευτικών σε Δημοτικό, Γυμνάσιο και Λύκειο.
Στο ΣτΕ προσέφυγαν η Πανελλήνια Ενωση Θεολόγων, δέκα γονείς και θεολόγοι από διάφορες περιοχές της χώρας, που ζητούν την ακύρωση των εν λόγω αποφάσεων, χαρακτηρίζοντάς τες «αντισυνταγματικές, αντίθετες στη Διεθνή Σύμβαση της Ρώμης, παράνομες και αντίθετες στη νομολογία του ΣτΕ».



Χαράλαμπος Κ. Φιλιππίδης
Μαθηματικός

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου